2015 جىلعى 6 ناۋرىز, استانا قالاسى
«حالىققا پروفيلاكتيكالىق ەگۋدى جۇرگىزۋ بويىنشا سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق تالاپتار» سانيتاريالىق قاعيدالارىن بەكىتۋ تۋرالى»
«حالىق دەنساۋلىعى جانە دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسى تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ 2009 جىلعى 18 قىركۇيەكتەگى كودەكسىنىڭ 144-بابىنىڭ 6 تارماعىنا سايكەس بۇيىرامىن:
1. قوسا بەرىلىپ وتىرعان «حالىققا پروفيلاكتيكالىق ەگۋدى جۇرگىزۋ بويىنشا سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق تالاپتار» سانيتاريالىق قاعيدالارى بەكىتىلسىن.
2. قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگىنىڭ تۇتىنۋشىلاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ كوميتەتى ء(ا.ب. ماتىشەۆ) زاڭنامادا بەلگىلەنگەن تارتىپپەن:
1) وسى بۇيرىقتى قازاقستان رەسپۋبليكاسى ادىلەت مينيسترلىگىندە مەملەكەتتىك تىركەۋدى;
2) وسى بۇيرىق مەملەكەتتىك تىركەلگەننەن كەيىن كۇنتىزبەلىك ون كۇن ىشىندە ونى مەرزىمدى باسپا باسىلىمدارىندا جانە «ادىلەت» اقپاراتتىق – قۇقىقتىق جۇيەسىندە رەسمي جاريالاۋعا جىبەرۋدى;
3) وسى بۇيرىقتى قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگىنىڭ ينتەرنەت-رەسۋرسىندا ورنالاستىرۋدى قامتاماسىز ەتسىن.
3. وسى بۇيرىقتىڭ ورىندالۋىن باقىلاۋ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق ەكونوميكا ۆيتسە-ءمينيسترى ت.م. جاقسىلىقوۆقا جۇكتەلسىن.
4. وسى بۇيرىق العاشقى رەسمي جاريالانعان كۇنىنەن باستاپ كۇنتىزبەلىك ون كۇن وتكەن سوڭ قولدانىسقا ەنگىزىلەدى.
مينيستر ە.دوساەۆ
«كەلىسىلگەن»
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە
الەۋمەتتىك دامۋ ءمينيسترى ___________ ت. دۇيسەنوۆا
2015 جىلعى 10 ناۋرىز
قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترىنىڭ 2015 جىلعى 6 ناۋرىزداعى
№ 190 بۇيرىعىمەن بەكىتىلگەن
«حالىققا پروفيلاكتيكالىق ەگۋدى جۇرگىزۋ بويىنشا سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق تالاپتار» سانيتاريالىق قاعيدالارى
1. جالپى ەرەجەلەر
1. «حالىققا پروفيلاكتيكالىق ەگۋدى جۇرگىزۋ بويىنشا سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق تالاپتار» سانيتاريالىق قاعيدالارى (بۇدان ءارى – سانيتاريالىق قاعيدالار) پروفيلاكتيكالىق ەگۋلەردى جۇرگىزۋ بويىنشا سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق تالاپتاردى بەلگىلەيدى.
2. وسى سانيتاريالىق قاعيدالاردا مىناداي ۇعىمدار پايدالانىلادى:
1) ۆاكتسينانىڭ «اشىلعان قۇتىسى» – تىعىنى الىپ تاستالماي, ۆاكتسينانى شپريتسپەن تەسىپ الىپ, ينەكتسيالىق تاسىلمەن ەنگىزىلەتىن ۆاكتسينانىڭ قۇتىسى;
2) ءولى ۆاكتسينالار – ءولى نەمەسە بەلسەندىلىگى جويىلعان ميكرورگانيزمدەردەن, سونداي-اق ميكروبتىق كلەتكانىڭ جەكەلەگەن كومپونەتتەرىنەن جانە ولاردىڭ تىرشىلىك ارەكەتىنىڭ ونىمدەرىنەن دايىندالعان ۆاكتسينالار;
3) ءتىرى ۆاكتسينالار – ءتىرى ميكروورگانيزمدەردەن دايىندالعان ۆاكتسينالار;
4) يممۋنداۋدان كەيىنگى قولايسىز كورىنىستەر (بۇدان ءارى - يكقك) يممۋنداۋدان كەيىن ورىن الاتىن, مەديتسينالىق قىزمەتكەردىڭ نەمەسە حالىقتىڭ الاڭداتۋشىلىعىن تۋدىراتىن جانە يممۋنداۋدان پايدا بولدى دەپ ەسەپتەلەتىن مەديتسينالىق جاعداي;
5) مەديتسينالىق يممۋندىق بيولوگيالىق پرەپاراتتار (بۇدان ءارى – ميبپ) – ينفەكتسيالىق جانە يممۋندىق (اللەرگيالىق اۋرۋلاردى قوسقاندا) اۋرۋلاردىڭ وزىندىك الدىن الۋعا, دياگنوستيكالاۋعا جانە ەمدەۋگە, باسقا اۋرۋلاردىڭ يممۋنولوگيالىق ادىستەرى جانە فيزيولوگيالىق جاعدايلارى كومەگىمەن دياگنوستيكالاۋعا, سىرتقى ورتا وبەكتىلەرىندە ينفەكتسيالىق اگەنتتەردى جانە ولاردىڭ انتيگەندەرىن ينديكاتسيالاۋعا ارنالعان, يممۋندىق جۇيە ارقىلى ەمدەۋشى جانە پروفيلاكتيكالىق اسەر ەتەتىن پرەپاراتتار.
3. حالىققا ەپيدەميولوگيالىق كورسەتكىشتەر بويىنشا پروفيلاكتيكالىق ەگۋ جۇرگىزۋ كەزىندە جانە يكقك پايدا بولعان كەزىندە «حالىق دەنساۋلىعى جانە دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسى تۋرالى» 2009 جىلعى 18 قىركۇيەكتەگى قازاقستان رەسپۋبليكاسى كودەكسىنىڭ 21-بابى 13-تارماعى 4) تارماقشاسىنا سايكەس قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ باس مەملەكەتتىك سانيتاريالىق دارىگەرىنىڭ قاۋلىسى شىعارىلادى.
4. حالىققا پروفيلاكتيكالىق ەگۋدى جۇرگىزۋ ءۇشىن «حالىق دەنساۋلىعى جانە دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسى تۋرالى» 2009 جىلعى 18 قىركۇيەكتەگى قازاقستان رەسپۋبليكاسى كودەكسىنىڭ 80- بابىنىڭ 3-تارماعىندا بەلگىلەنگەن جاعدايلاردان باسقا قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا تىركەلگەن جانە قولدانۋعا رۇقسات بەرىلگەن ميبپ (ۆاكتسينالار, اناتوكسيندەر, يممۋنوگلوبۋليندەر) پايدالانىلادى.
5. «قارسى پروفيلاكتيكالىق ەگۋ جۇرگىزىلەتىن اۋرۋلاردىڭ تىزبەسىن, ولاردى جۇرگىزۋ ەرەجەسىن جانە حالىقتىڭ جوسپارلى ەگىلۋگە جاتقىزىلاتىن توپتارىن بەكىتۋ تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتىنىڭ 2009 جىلعى 30 جەلتوقسانداعى № 2295 قاۋلىسىمەن (بۇدان ءارى – №2295 قاۋلى) بەكىتىلگەن تىزبەگە كىرمەيتىن ينفەكتسيالارعا قارسى پروفيلاكتيكالىق ەگۋ اقىلى ەگۋ كابينەتتەرىندە جەكە جانە زاڭدى تۇلعالاردىڭ قاراجاتى ەسەبىنەن جۇرگىزىلەدى.
6. بۇرىن ەگىلمەگەن بالا نەمەسە ۆاكتسيناتسيالاۋ تۋرالى مالىمەتى جوق بالا جاسىنا قاراماستان, العاشقى ۆاكتسينالىق كەشەنمەن - تۋبەركۋلەزگە, پوليوميەليتكە, «ۆ» ۆيرۋستى گەپاتيتىنە (بۇدان ءارى - ۆۆگ), ديفتەرياعا, كوكجوتەلگە, سىرەسپەگە, قىزىلشاعا, قىزامىققا جانە ەپيدەميالىق پاروتيتكە قارسى ەگىلەدى. دياگنوستيكالىق پرەپاراتتار بولعان جاعدايدا بالانىڭ يممۋندىق مارتەبەسىن الدىن الا زەردەلەۋگە بولادى.
2. حالىققا پروفيلاكتيكالىق ەگۋدى جۇرگىزۋگە قويىلاتىن
سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق تالاپتار
7. ميبپ-دى قولدانۋ الدىندا وعان قوسا بەرىلگەن نۇسقاۋلىقپەن تانىسۋ, امپۋلانىڭ (قۇتىنىڭ) تاڭباسىن جانە بۇتىندىگىن, پرەپاراتتىڭ قوسا بەرىلگەن نۇسقاۋلىققا سايكەستىگىن زەردەلەۋ قاجەت.
8. مىنالاردى:
1) قۇرامىنداعى انتيگەنى ازايتىلعان ادسوربتسيالانعان ديفتەريا-سىرەسپە اناتوكسينىن (بۇدان ءارى – ادس-م), سىرەسپە اناتوكسينىن (بۇدان ءارى – اس), تۇتاس جاسۋشالى (بۇدان ءارى - اكدس) جانە جاسۋشاسىز كوكجوتەل كومپونەنتتى (بۇدان ءارى - ابكدس) ادسوربتسيالانعان كوكجوتەل-ديفتەريا-سىرەسپە ۆاكتسيناسىنان تۇراتىن ۆاكتسينالاردى, ۆيرۋستى گەپاتيتتەرگە, پنەۆموكوكك ينفەكتسياسىنا قارسى ۆاكتسينالاردى جانە بەلسەندىلىگى جويىلعان پوليوميەليتكە قارسى ۆاكتسينانى, سونىمەن قاتار مۇزداتىلعان باسقا دا ادسورباتسيالانعان ۆاكتسينالاردى;
2) قۇتى ينديكاتورىنىڭ نەمەسە باسقا دا تەرموينديكاتورلاردىڭ كورسەتكىشتەرىنىڭ نەگىزىندە جوعارى تەمپەراتۋرانىڭ اسەرىنە ۇشىراعان ۆاكتسينالاردى;
3) جارامدىلىق مەرزىمى اياقتالعان ميبپ-دى, ونىڭ ىشىندە ۆاكتسينالار مەن ەرىتكىشتەردى;
4) اشىق قۇتىلارداعى ۆاكتسينالارعا قويىلاتىن ءتيىستى تالاپتار ساقتالماعان جاعدايدا اشىق قۇتىلارداعى ۆاكتسينالاردى;
5) امپۋلالاردىڭ (قۇتىلاردىڭ) بۇتىندىگى بۇزىلعان ميبپ-دى;
6) امپۋلادا (قۇتىدا) تاڭباسى جوق نەمەسە ايقىن ەمەس ميبپ-دى;
7) نۇسقاۋلىقتاعى سيپاتتاماعا سايكەس كەلمەيتىن ميبپ-دى;
8) قاپتاماسىنىڭ بۇتىندىگى بۇزىلعان جانە جارامدىلىق مەرزىمى اياقتالعان ءبىر رەت قولدانىلاتىن شپريتستەردى پايدالانۋعا جول بەرىلمەيدى.
9. ليوفيليزاتسيالانعان ۆاكتسينالاردى (قىزىلشاعا, پاروتيتكە, قىزامىققا, گەموفيلدىك ينفەكتسياعا, تۋبەركۋلەزگە قارسى) اسەپتيكا قاعيدالارىن قاتاڭ ساقتاي وتىرىپ جانە ۆاكتسينانىڭ تەمپەراتۋراسىنا سايكەس ۆاكتسيناعا قوسا بەرىلەتىن ستاندارتتى ەرىتكىشپەن ارالاستىرادى.
10. ميبپ-دى ەرىتۋ كەزىندە ەرىتكىشتىڭ تەمپەراتۋراسى ميبپ-نىڭ تەمپەراتۋراسىنا سايكەس كەلۋى ءتيىس. ەرىتكىشتى مۇزداتۋعا بولمايدى.
11. ميبپ-تى ەنگىزۋ ورنىن وڭدەۋ, ەگەر, ۆاكتسيناعا قوسا بەرىلەتىن نۇسقاۋلىقتاردا باسقا نۇسقاۋلار بولماسا, 70 % سپيرتپەن جۇرگىزىلەدى.
12. پروفيلاكتيكالىق ەگۋدى جۇرگىزۋ كەزىندە ءبىر رەت پايدالانىلاتىن اسپاپتار (وزدىگىنەن وقشاۋلاناتىن شپريتستەر, ينەلەر, سكاريفيكاتورلار) پايدالانىلادى.
13. تۋبەركۋلەزگە قارسى ەگۋدى قوسپاعاندا ءبىر كۇندە ءارتۇرلى پروفيلاكتيكالىق ەگۋدى قوسۋعا جول بەرىلەدى. ۆاكتسينالار دەنەنىڭ ءار بولىگىنە ءارتۇرلى شپريتستەرمەن سالىنادى.
14. ەگەر ميبپ ءبىر كۇندە سالىنباعان بولسا, ءتىرى ۆاكتسينالار اراسىندا كەمىندە ءتورت اپتا ارالىق ساقتالادى. ءتىرى جانە ءولى ۆاكتسينالار اراسىندا ارالىق ساقتالمايدى.
15. قۇرامىندا ابكدس بار ۆاكتسينالارمەن العاشقى ۆاكتسينالىق كەشەن كەش اياقتالعان جاعدايدا ءبىرىنشى رەۆاكتسيناتسيالاۋ كەمىندە 1 جىل ارالىقپەن جۇرگىزىلەدى, قۇرامىنداعى ديفتەريا اناتوكسينى جوعارى قۇرامىندا ابكدس بار قۇرامداستىرىلعان ۆاكتسينالار 7 جاستان اسقان بالالارعا قولدانىلمايدى.
16. بۇرىن ەگىلمەگەن 7 جاستان اسقان بالالار مەن ەرەسەكتەر ۆاكتسيناتسيالاۋ ءتۇرى بويىنشا: قۇرامىنداعى ديفتەريا اناتوكسينى تومەن 2 ابكدس ەكپەسى 4 اپتا ارالىقپەن ەگىلۋى ءتيىس, ءۇشىنشى ەكپە 6 ايدان كەيىن جۇرگىزىلەدى.
17. سىرەسپەنىڭ شۇعىل پروفيلاكتيكاسى № 2295 قاۋلىسىنا سايكەس جۇرگىزىلەدى.
18. 5 جاستان اسقان بالالاردى حيب-كومپونەنتتەن تۇراتىن قۇرامداستىرىلعان ۆاكتسينالارمەن يممۋنداۋ جۇرگىزىلمەيدى.
19. قان ۇيۋى (گەموفيليا) بۇزىلعان پاتسيەنتتەرگە بارلىق ۆاكتسينالاردى ساقتىق شارالارىن ورىنداي وتىرىپ, تەرى استىنا نەمەسە تەرى ىشىنە سالادى.
20. يممۋنوگلوبۋلين نەمەسە قان پرەپاراتى سالىنعاننان كەيىن قىزىلشاعا, قىزامىققا جانە پاروتيتكە قارسى ۆاكتسينالاردى ەگۋ كەمىندە ءۇش ايعا كەيىنگە قالدىرىلادى. يممۋنوگلوبۋليندەردى نەمەسە قان پرەپاراتتارىن ەنگىزۋ ارالىعىندا ارالىق ساقتالماي, قۇرامىندا اكدس بار ۆاكتسينا, ادس-م, تۋبەركۋلەزگە, پنەۆموكوكك ينفەكتسياسىنا قارسى, پوليوميەليتكە قارسى اۋىز ارقىلى ىشەتىن ۆاكتسينا (بۇدان ءارى – اپۆ) ەگىلەدى.
21. قىزىلشاعا, قىزامىققا, پاروتيتكە, اپۆ, تۋبەركۋلەزگە قارسى ۆاكتسينالاردى ەككەننەن كەيىن يممۋنوگلوبۋليندى ەگۋ ءۇشىن كەمىندە ەكى اپتا ارالىق ساقتالادى. قۇرامىندا اكدس بار ۆاكتسينانى, پنەۆموكوكك ينفەكتسياسىنا قارسى ۆاكتسينانى, ادس-م پرەپاراتتارىن ەككەننەن كەيىن ارالىق ساقتالمايدى.
22. ەپيدەميولوگيالىق كورسەتكىشتەر بويىنشا اپۆ ۆاكتسيناسىمەن يممۋنداۋ كەزىندە ققپ-پەن ارالىق ساقتالمايدى.
23. يممۋنداۋ كەزىندە مىنالاردى:
1) تىرىسقاققا جانە ا جانە ۆ پاراتيفكە قارسى ۆاكتسينامەن سارى قىزباعا قارسى ۆاكتسينانى;
2) ءىش سۇزەگىنە قارسى ءتىرى ۆاكتسينانى جانە وباعا قارسى ۆاكتسينانى;
3) ديفتەرياعا, سىرەسپەگە, كوكجوتەلگە (جاسۋشاسىز), ۆۆگ-عا, پوليوميەليتكە (بەلسەندىلىگى جويىلعان ۆاكتسينا), b ءتۇرىنىڭ گەموفيلدى ينفەكتسياسىنا قارسى قۇرامداستىرىلعان ۆاكتسينانى جانە جەلشەشەككە قارسى ۆاكتسينانى قوسۋعا بولمايدى.
24. ۆاكتسينا دوزالارىنىڭ اراسىنداعى ارالىقتار پرەپاراتتى قولدانۋ جونىندەگى نۇسقاۋلىققا سايكەس ساقتالادى.
25. «اشىلعان قۇتىلاردى» پايدالانۋعا مىنا:
1) پرەپاراتتىڭ جارامدىلىق مەرزىمى اياقتالماعان;
2) ساقتاۋ تەمپەراتۋراسى ساقتالعان;
3) ستەريلدىگى ساقتالعان;
4) ۆاكتسينانىڭ كوزگە كورىنەتىن وزگەرىستەرى بولماعان جاعدايلاردا جول بەرىلەدى.
26. قۇرامىندا اكدس بار ۆاكتسينانىڭ, ادس-م, اس, پوليوميەليتكە, پنەۆموكوكك ينفەكتسياسىنا قارسى ۆاكتسينالاردىڭ, «ا» جانە «ۆ» گەپاتيتتەرىنە قارسى ۆاكتسينالاردىڭ «اشىلعان قۇتىلارىن» وسى سانيتاريالىق قاعيدالاردىڭ 25-تارماعىندا باياندالعان شارتتار ساقتالعان جاعدايدا ءۇش تاۋلىك ىشىندە پايدالانۋعا جول بەرىلەدى.
27. ۆاكتسينالاردىڭ «اشىلعان قۇتىلارىنىڭ» زاتتاڭباسىندا قۇتىلاردى اشۋ كۇنى مەن ۋاقىتى كورسەتىلەدى.
28. «اشىلعان قۇتىلاردى» ءبىر ەگۋ كابينەتىنەن ەكىنشىسىنە تاسىمالداۋعا جول بەرىلمەيدى.
29. قىزىلشاعا, قىزامىققا, پاروتيتكە, تۋبەركۋلەزگە, سارى قىزباعا قارسى ۆاكتسينالار ەرىتكىشتەرمەن ارالاستىرىلعاننان كەيىن تەز ارادا نەمەسە ەگەر, نۇسقاۋلىقتا رۇقسات ەتىلگەن بولسا, كەيىننەن ۆاكتسينالاردىڭ قالدىقتارى جويىلا وتىرىپ, 6 ساعات ىشىندە پايدالانىلادى.
30. امپۋلالاردا شىعارىلاتىن ميبپ اشىلعاننان كەيىن دەرەۋ پايدالانىلادى.
31. ەگۋ بريگادالارى تۇرعىنداردى ۇيلەرىندە يممۋنداۋ كەزىندە پايدالانىلعان قۇتىلار, ونىڭ ىشىندە ۆاكتسينالاردىڭ قالدىقتارى بار قۇتىلار جۇمىس كۇنىنىڭ سوڭىندا جويىلادى.
3. پروفيلاكتيكالىق ەگۋدى جۇرگىزۋگە ارنالعان ءۇي-جايلارعا قويىلاتىن
سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق تالاپتار
32. پروفيلاكتيكالىق ەگۋ جۇرگىزىلەتىن ءۇي-جايدا (بۇدان ءارى – ەگۋ كابينەتى) باسقا مەديتسينالىق ەمشارالاردى (مانيپۋلياتسيالاردى) جۇرگىزۋگە جول بەرىلمەيدى.
33. ەگۋ كابينەتىنىڭ ىشكى وڭدەلۋى ىلعالدى جيناۋعا جانە دەزينفەكتسياعا ءتوزىمدى تەگىس بەتتەن تۇرادى. ەگۋ كابينەتىندە: تابيعي جارىقتاندىرۋدىڭ, ورتالىقتاندىرىلعان سۋمەن جابدىقتاۋدىڭ, كارىزدىڭ, جىلۋدىڭ, قول جۋعا ارنالعان راكوۆينانىڭ بولۋى كوزدەلەدى. ورتالىقتاندىرىلعان سۋمەن جابدىقتاۋ جانە كارىز بولماعان جاعدايدا, پەرسونالدىڭ سانيتاريالىق-گيگيەنالىق رەجيمدى جانە جەكە گيگيەنانى ساقتاۋى ءۇشىن جاعدايلار جاسالادى.
34. ەگۋ كابينەتى مىناداي جابدىقپەن جاراقتاندىرىلادى:
1) قولايلى تەمپەراتۋرالىق رەجيمدى قامتاماسىز ەتەتىن سىيىمدىلىعى ميبپ-دى ساقتاۋ ءۇشىن جەتكىلىكتى توڭازىتقىش;
2) ميبپ-دى تاسىمالداۋعا جانە جۇمىس كۇنى ىشىندە ساقتاۋعا ارنالعان تەرموكونتەينەر نەمەسە توڭازىتۋ سومكەسى;
3) ەلەكتر قۋاتى اپاتتى اجىراعان جاعدايدا ميبپ-دى ۋاقىتشا ساقتاۋعا ارنالعان تەرموكونتەينەر;
4) جۇمىس ۇستەلى, ورىندىقتار;
5) ميبپ-دى پايدالانۋعا دايىنداۋعا ارنالعان مەديتسينالىق ۇستەل;
6) اسپاپتار مەن دارىلىك زاتتاردى ساقتاۋعا ارنالعان مەديتسينالىق شكاف;
7) جورگەككە وراۋ ۇستەلى جانە (نەمەسە) مەديتسينالىق كۋشەتكا;
8) ستەريلدى ماتەريال سالىنعان بيكس;
9) تونومەتر, تەرمومەترلەر, ءبىر رەت قولدانىلاتىن شپريتستەر, شپاتەلدەر;
10) ميبپ-دىڭ قالدىقتارىن زارارسىزداندىرۋعا ارنالعان ىدىس;
11) پايدالانىلعان ءبىر رەت قولدانىلاتىن شپريتستەردى قاۋىپسىز كادەگە جاراتۋعا ارنالعان كونتەينەر (بۇدان ءارى – قكك).
35. ەگۋ كابينەتى شوكقا قارسى تەراپيانىڭ قاجەتتى دارىلىك پرەپاراتتارىمەن قامتاماسىز ەتىلەدى.
36. اۆتوكولىكپەن, تەرموكونتەينەرمەن, ەگۋ ماتەريالىمەن, ءبىر رەت قولدانىلاتىن جانە وزدىگىنەن وقشاۋلاناتىن شپريتستەرمەن, شوكقا قارسى پرەپاراتتارمەن تولىقتىرىلعان كوشپەلى ەگۋ بريگاداسىنىڭ قۇرامىنا بىلىكتى دارىگەر جانە پروفيلاكتيكالىق ەگۋ جۇرگىزۋگە رۇقساتى بار ەگۋ مەيىربيكەسى كىرەدى.
4. ۆاكتسينالاردى ەگۋگە جانە ەگىلگەن ادامنىڭ ۆاكتسيناتسيا كەزەڭىنەن كەيىنگى جاعدايىن باقىلاۋعا قويىلاتىن سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق تالاپتار
37. پروفيلاكتيكالىق ەگۋ جۇرگىزۋدىڭ الدىندا دارىگەر, ول بولماعاندا فەلدشەر ەگىلەتىن ادامدى تەكسەرىپ-قارايدى, يممۋنداۋعا قارسى كورسەتىلىمدەر بولماعان جاعدايدا ەگىلەتىن ادامنىڭ مەديتسينالىق قۇجاتىنا ەگۋ جۇرگىزۋگە رۇقساتتى رەسىمدەيدى, ەگىلەتىن ادامعا نەمەسە ونىڭ اتا-اناسىنا نەمەسە زاڭدى وكىلىنە پروفيلاكتيكالىق ەگۋ, يممۋنداۋدان كەيىنگى ىقتيمال رەاكتسيالار جانە قولايسىز كورسەتىلىمدەر, ەگۋدەن باس تارتۋ سالدارى تۋرالى تولىق جانە وبەكتيۆتى اقپارات بەرەدى.
پروفيلاكتيكالىق ەگۋدى جۇرگىزۋگە ەرىكتى اقپاراتتاندىرىلعان كەلىسىم نەمەسە باس تارتۋ وسى سانيتاريالىق قاعيدالارعا 1-قوسىمشاعا سايكەس نىسان بويىنشا جازباشا تۇردە رەسىمدەلەدى.
38. پروفيلاكتيكالىق ەگۋدى جۇرگىزۋ الدىندا ەگىلەتىن ادامعا نەمەسە ونىڭ اتا-اناسىنا نەمەسە كامەلەتكە تولماعانداردىڭ جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ازاماتتىق زاڭناماسىمەن بەلگىلەنگەن تارتىپپەن ءىس-ارەكەتكە قابىلەتسىز دەپ تانىلعان ازاماتتاردىڭ زاڭدى وكىلدەرىنە ساۋال جۇرگىزۋ مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىنە ارنالعان ساۋالناما بويىنشا وسى سانيتاريالىق قاعيدالارعا 2-قوسىمشاعا سايكەس جۇرگىزىلەدى.
39. پروفيلاكتيكالىق ەگۋدى جۇرگىزۋگە قارسى كورسەتىلىمدەر وسى سانيتاريالىق قاعيدالارىنىڭ 3-قوسىمشاسىندا كورسەتىلگەن.
ينفەكتسياسى بار ناۋقاسپەن قارىم-قاتىناستا بولۋ, شەكتەۋ ءىس-شارالارى جوسپارلى ەگۋ جۇرگىزۋ ءۇشىن قارسى كورسەتىلىم بولىپ تابىلمايدى.
40. ادامنىڭ يممۋن تاپشىلىعى ۆيرۋسىمەن (بۇدان ءارى – ايتۆ-ينفەكتسيا) ءومىر سۇرەتىن ادامدارعا پروفيلاكتيكالىق ەگۋدى ۇيىمداستىرۋ جانە جۇرگىزۋ وسى سانيتاريالىق قاعيدالارعا 4-قوسىمشاعا سايكەس جۇرگىزىلەدى.
41. ەگۋدى العاننان كەيىن ەگىلگەن ادامدار يكقك تۋىنداعان جاعدايدا شارالار قابىلداۋ ءۇشىن 30 مينۋت بويى مەديتسينالىق ۇيىمدا مەديتسينا قىزمەتكەرىنىڭ باقىلاۋىندا بولادى. كەيىننەن مەديتسينا قىزمەتكەر ءولى نەمەسە بەلسەندىلىگى جويىلعان ۆاكتسينانى ەنگىزگەننەن كەيىن العاشقى ءۇش كۇندە جانە ءتىرى ۆاكتسينانى ەنگىزگەننەن كەيىن 5-6 جانە 10-11 كۇنىندە ۇيدە باقىلاۋدى قامتاماسىز ەتەدى.
42. قۇرامىندا اكدس بار ۆاكتسينانى ەنگىزگەننەن كەيىن كلينيكالىق كورسەتىلىمدەرى بولعان جاعدايدا ەگىلگەن ادامعا ەگۋدەن كەيىن 1 ساعاتتان سوڭ ءار 6 ساعات سايىن, بىراق تاۋلىگىنە 4 رەتتەن كوپ ەمەس 1 كيلوگرامم سالماققا 10-15 ميلليگرامنان 1-3 تاۋلىك ارالىعىندا پاراتسەتامول بەرە وتىرىپ, يكقك پروفيلاكتيكاسى جۇرگىزىلەدى.
43. مەديتسينا قىزمەتكەرى تەكسەرۋ كەزىندە يكقك تۋىنداعان جاعدايدا مەديتسينالىق كومەككە جۇگىنۋ قاجەتتىگى تۋرالى ەگىلەتىن ادامعا نەمەسە ەگىلەتىن بالالاردىڭ اتا-انالارىنا ءتۇسىندىرۋ جۇمىسىن جۇرگىزەدى.
44. يكقك-نى ديففەرەنتسيالدى دياگنوستيكالاۋ كەزىندە مىنالار كلينيكالىق كريتەريلەر بولىپ تابىلادى:
1) بەلسەندىلىگى جويىلعان ۆاكتسينالارمەن يممۋنداۋدان كەيىن جوعارى تەمپەراتۋرامەن, فەبريلدى قۇرىسۋمەن بىرگە وتەتىن جالپى اۋىر رەاكتسيالار ەگۋدەن سوڭ العاشقى 3 كۇندە پايدا بولادى;
2) ءتىرى ۆاكتسينالارعا رەاكتسيالار (ەگۋدەن كەيىن العاشقى ساعاتتاردا پايدا بولاتىن شۇعىل تۇردەگى اللەرگيالىق رەاكتسيالاردان باسقا) قىزىلشا ۆاكتسيناسىنان كەيىن ءتورتىنشى كۇننەن ەرتە جانە 12-14-كۇندەردەن, قىزامىق ۆاكتسيناسىنان كەيىن 20-25-كۇندەردەن, پوليوميەليت, پاروتيت جانە پاروتيت كومپونەنتى بار قۇرامداستىرىلعان ۆاكتسينالاردان كەيىن وتىز كۇننەن كەش پايدا بولا المايدى;
3) مەنينگەالدى قۇبىلىستار پاروتيت ۆاكتسيناسىنان باسقا بەلسەندىلىگى جويىلعان ۆاكتسينالاردى, اناتوكسيندەردى جانە ءتىرى ۆاكتسينالاردى ەنگىزگەننەن كەيىنگى اسقىنۋلارعا ءتان ەمەس;
4) ەنتسەفالوپاتيا پاروتيت جانە پوليوميەليت ۆاكتسينالارىن جانە اناتوكسيندەردى ەنگىزگەننەن كەيىنگى رەاكتسيالارعا ءتان ەمەس;
5) «ۆاكتسينادان كەيىنگى ەنتسەفاليت» دياگنوزى, ەڭ الدىمەن, جالپى مي سيمپتوماتيكالى اۋرۋلارىنىڭ – ورتالىق جۇيكە جۇيەسى (بۇدان ءارى - وجج) ىسىكتەرىنىڭ, تۇماۋدىڭ, پنەۆمونيانىڭ, مەنينگوكوكك ينفەكتسيالارىنىڭ بولماۋىن قاجەت ەتەدى;
6) ىشەك, بۇيرەك سيمپتومدارى, جۇرەك فۋنكتسياسىنىڭ جەتكىلىكسىزدىگى, تىنىس الۋ جەتكىلىكسىزدىگى اسقىنۋلارعا ءتان ەمەس جانە بىرگە وتەتىن اۋرۋلاردىڭ بەلگىلەرى بولىپ تابىلادى;
7) كاتارالدىق سيندروم ەگۋدەن كەيىن بەسىنشى كۇننەن ەرتە ەمەس جانە 12-14-كۇندەردەن كەشىكتىرمەي پايدا بولعان جاعدايدا قىزىلشاعا, قىزامىققا جانە پاروتيتكە قارسى جانە وسىنداي ءبىر نەمەسە بىرنەشە كومنونەنتتەرى بار ۆاكتسينالارعا بەرىلگەن وزىندىك رەاكتسيا بولۋى مۇمكىن, بىراق ول باسقا ۆاكتسينالارعا (بتسج, بارلىق ءولى ۆاكتسينالار) ءتان ەمەس;
8) ۆاكتسينامەن بايلانىستىرىلعان ءپاراليچتى پوليوميەليت (بۇدان ءارى – ۆبپپ) پوليوميەليتتى ءتىرى ۆاكتسينامەن يممۋندالعان ادامداردا ءتورتىنشى كۇننەن باستاپ 30 تاۋلىككە دەيىن جانە قارىم-قاتىناستا بولعانداردا 60 تاۋلىككە دەيىن داميدى. بۇل رەتتە, بارلىق ۆبپپ وقيعالارىنىڭ 80%-ى پوليوميەليتكە قارسى ءتىرى ۆاكتسينانى ءبىرىنشى ەگۋگە بايلانىستى, اۋرۋدىڭ يممۋنيتەت تاپشىلىعى بار ادامداردا دامۋ قاۋپى ونىڭ ساۋ ادامداردا دامۋ قاۋپىنەن 3-6 مىڭ ەسەگە جوعارى. ۆبپپ قالدىقتى قۇبىلىستارمەن (سىلبىر پەريفەريالىق پارەزدەر جانە/نەمەسە سال اۋرۋى جانە بۇلشىق ەت اتروفياسى) بىرگە وتەدى.
45. ەگىلگەن ادامعا شاقىرتىلعان مەديتسينا قىزمەتكەرى وسى شاقىرتۋعا تەز ارادا قىزمەت كورسەتەدى, كەزەك كۇتتىرمەيتىن مەديتسينالىق كومەك كورسەتەدى جانە كورسەتىلىمدەر بولعان جاعدايدا ونى اۋرۋحاناعا جاتقىزادى. يكقكا-عا كۇدىكتەنۋ كەزىندە مەديتسينا قىزمەتكەرى حالىقتىڭ سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق سالاۋاتتىلىعى سالاسىنداعى مەملەكەتتىك ورگاننىڭ بولىمشەسىنە جەدەل حابارلاما جىبەرەدى.
46. يكقك-نى ەسەپكە الۋ جانە تەكسەرۋ ءتارتىبى وسى سانيتاريالىق قاعيدالارعا 5-قوسىمشاعا سايكەس جۇرگىزىلەدى.
47. يكقك جاعدايلارىن تەكسەرۋ كەزىندە ەپيدەميولوگيالىق تەكسەرۋ اكتىسى جانە يكقك جاعدايلارى تۋرالى ەسەپ وسى سانيتاريالىق قاعيدالارعا 6-قوسىمشاعا سايكەس تولتىرىلادى.
5. پروفيلاكتيكالىق ەگىلۋگە جاتاتىن كونتينگەنتتى ەسەپكە الۋعا قويىلاتىن سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق تالاپتار جانە ورىندالعان پروفيلاكتيكالىق ەگۋدى ەسەپكە الۋ
48. يممۋندالۋى ءتيىس كونتينگەنتتى پروفيلاكتيكالىق ەگۋلەرمەن تولىق قامتۋدى قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن مەديتسينالىق ۇيىمداردىڭ (فەلدشەرلىك اكۋشەرلىك پۋنكت, سەلولىق دارىگەرلىك امبۋلاتوريا, ەمحانا) مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىنىڭ كۇشىمەن جىلىنا ەكى رەت (كوكتەم-كۇز) ساناق جۋرنالىنا بالالار قۇرامىنا وزگەرىستەردى ەنگىزە وتىرىپ, اۋماقتا تۇراتىن بالالاردى ەسەپكە الۋ جۇرگىزىلەدى.
49. ساناق جۋرنالىنا تۋىلعان, قايتىس بولعان, كەلگەن نەمەسە كەتكەن ادامداردىڭ تەگى بويىنشا دەرەكتەردى ەنگىزە وتىرىپ, بالالاردىڭ ديناميكاسىنا اي سايىن باقىلاۋ جۇرگىزىلەدى.
50. قىزمەت كورسەتىلەتىن ۋچاسكەگە كەلگەن بالالاردى بەلسەندى انىقتاۋدى مەديتسينا قىزمەتكەرى ناۋقاستاردىڭ ۇيلەرىنە بارۋى كەزىندە, ولاردىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمدارىنا, كونسۋلتاتسيالىق-دياگنوستيكالىق ورتالىقتارعا مەديتسينالىق كومەككە جۇگىنۋى كەزىندە, بالالاردى ەسەپكە الۋدىڭ دۇرىستىعىن ءىشىنارا باقىلاۋ كەزىندە جۇزەگە اسىرادى.
51. ەرەسەك كونتينگەنتتى ەسەپكە الۋ پروفيلاكتيكالىق ەگۋ جوسپارلارىن قۇرۋ الدىندا (تامىز-قىركۇيەك) جىلىنا ءبىر رەت مەديتسينالىق ۇيىمداردىڭ مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىنىڭ كۇشىمەن جۇرگىزىلەدى.
52. قىزمەت كورسەتەتىن اۋماقتاعى جاس توپتارى بويىنشا تۇرعىنداردىڭ سانى تۋرالى جيىنتىق دەرەكتەر حالىقتىڭ سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق سالاۋاتتىلىعى سالاسىنداعى مەملەكەتتىك ورگاننىڭ بولىمشەلەرىنە جانە وبلىستاردىڭ, رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار قالانىڭ جانە استانانىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋدى مەملەكەتتىك باسقارۋدىڭ جەرگىلىكتى ورگاندارىنا ساناق اياقتالعاننان كەيىن 14 كۇنتىزبەلىك كۇن ىشىندە بەرىلەدى.
53. پروفيلاكتيكالىق ەگۋلەردى ەسەپكە الۋ ەسەپكە الۋ نىساندارىنا ءتيىستى جازبا جاساۋمەن جۇزەگە اسىرىلادى, ولار ەگۋدىڭ جۇرگىزىلگەن ورنى بويىنشا مەديتسينالىق ۇيىمداردا ساقتالادى.
54. «دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمدارىنىڭ باستاپقى مەديتسينالىق قۇجاتتاما نىساندارىن بەكىتۋ تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسى دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشىسىنىڭ 2010 جىلعى 23 قاراشاداعى № 907 بۇيرىعىمەن بەكىتىلگەن «پروفيلاكتيكالىق ەكپەلەردىڭ كارتاسى» 63/ە نىسانى كارتوتەكا تۇرىندە ساقتالادى, ول تاراتىپ سالۋدىڭ مىنا ءپرينتسيپى بويىنشا جۇرگىزىلەدى:
1) اعىمداعى جىلى ەگىلۋى ءتيىس بالالارعا, ولار ەگۋدى تاعايىنداۋ ايلارى بويىنشا بولىنەدى. ەگىلگەننەن جانە ول 63/ۋ نىسانىنا ەنگىزىلگەننەن كەيىن ول كەلەسى ەكپە تاعايىندالعان ايدىڭ ۇياشىعىنا (پاكەتىنە) قويىلادى;
2) اعىمداعى جىلى ەگىلۋى ءتيىس ەمەس بالالارعا, تۋىلۋ جىلى بويىنشا;
3) ۋاقىتشا كوشىپ كەتكەن بالالارعا;
4) مەديتسينالىق قارسىلىعى بار بالالارعا.
55. پروفيلاكتيكالىق ەكپەلەردىڭ دەربەس ەسەبى ەگۋ پاسپورتىندا جۇرگىزىلەدى.
56. تۇرعىنداردى ەگۋدى تولىق ەسەپكە الۋدى جانە قامتۋدى ۇيلەستىرۋ مەن باقىلاۋ وبلىستاردىڭ, رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار قالانىڭ جانە استانانىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋدى مەملەكەتتىك باسقارۋدىڭ جەرگىلىكتى ورگاندارىنا جۇكتەلگەن:
1) ۋچاسكەلىك دارىگەرلەر پروفيلاكتيكالىق ەگۋدىڭ جىلدىق جوسپارلارىن قۇرادى, پروفيلاكتيكالىق ەگۋ جۇرگىزۋدى ۇيىمداستىرادى جانە اي سايىن پروفيلاكتيكالىق ەگۋلەر تۋرالى ەسەپتەردى اۋماقتىق تيەسىلىگىنە سايكەس اۋداندىق نەمەسە قالالىق ەمحانالارعا (بۇدان ءارى - ەمحانالار) تاپسىرادى;
2) ەمحانالار پروفيلاكتيكالىق ەگۋ جوسپارىن جيناقتايدى, پروفيلاكتيكالىق ەگۋلەر تۋرالى اي سايىنعى ەسەپتەردىڭ جيىنتىعىن جاسايدى;
3) ەمحانالار پروفيلاكتيكالىق ەگۋدىڭ جيىنتىق جوسپارىن جانە پروفيلاكتيكالىق ەگۋلەر تۋرالى اي سايىنعى جيىنتىق ەسەپتەردى وبلىستاردىڭ, رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار قالانىڭ جانە استانانىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋدى مەملەكەتتىك باسقارۋدىڭ جەرگىلىكتى ورگاندارىنا جانە حالىقتىڭ سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق سالاۋاتتىلىعى سالاسىنداعى مەملەكەتتىك ورگاننىڭ بولىمشەلەرىنە ۇسىنادى.
4) وبلىستاردىڭ, رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار قالانىڭ جانە استانانىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋدى مەملەكەتتىك باسقارۋدىڭ جەرگىلىكتى ورگاندارى جيىنتىق جوسپاردى جانە پروفيلاكتيكالىق ەكپەلەر تۋرالى اي سايىنعى ەسەپتەردى دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنداعى ۋاكىلەتتى ورگانعا ۇسىنادى. حالىقتىڭ سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق سالاۋاتتىلىعى سالاسىنداعى مەملەكەتتىك ورگاننىڭ بولىمشەلەرى حالىقتىڭ سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق سالاۋاتتىلىعى سالاسىنداعى مەملەكەتتىك ورگانعا ۇسىنادى.
6. ۆاكتسينالار مەن ەرىتكىشتەردىڭ قوزعالىسى تۋرالى ەسەپكە الۋعا جانە ەسەپتىلىككە قويىلاتىن سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق تالاپتار
57. حالىققا پروفيلاكتيكالىق ەگۋدى جۇرگىزەتىن دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمدارى ۆاكتسينالاردى, ەرىتكىشتەردى جانە باسقا دا ميبپ-دى ەسەپكە الۋدى جۇرگىزەدى.
58. حالىققا پروفيلاكتيكالىق ەگۋدى جۇرگىزەتىن مەديتسينالىق ۇيىمدار اي سايىن ۆاكتسينالاردىڭ اينالىسى تۋرالى ەمحانالارعا ايلىق ەسەپتەردى ۇسىنادى.
59. ەمحانالار ۆاكتسينالاردىڭ قوزعالىسى تۋرالى ايلىق ەسەپتەردىڭ جيىنتىعىن جاسايدى جانە ۆاكتسينالاردىڭ قوزعالىسى تۋرالى اي سايىنعى جيىنتىق ەسەپتەردى وبلىستاردىڭ, رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار قالانىڭ جانە استانانىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋدى مەملەكەتتىك باسقارۋدىڭ جەرگىلىكتى ورگاندارىنا جانە حالىقتىڭ سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق سالاۋاتتىلىعى سالاسىنداعى مەملەكەتتىك ورگاننىڭ بولىمشەلەرىنە ۇسىنادى.
60. وبلىستاردىڭ, رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار قالانىڭ جانە استانانىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋدى مەملەكەتتىك باسقارۋدىڭ جەرگىلىكتى ورگاندارى ۆاكتسينالاردىڭ قوزعالىسى تۋرالى اي سايىنعى ەسەپتەردى دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنداعى ۋاكىلەتتى ورگانعا جانە حالىقتىڭ سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق سالاۋاتتىلىعى سالاسىنداعى مەملەكەتتىك ورگانعا ۇسىنادى.
7. يممۋندىق-بيولوگيالىق پرەپاراتتاردىڭ پايدالانىلماعان قالدىقتارىن جويۋعا قويىلاتىن سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق تالاپتار
61. ميبپ-نىڭ پايدالانىلماعان قالدىقتارى بار امپۋلالار مەن قۇتىلاردى ەگۋ جۇرگىزگەن مەديتسينا قىزمەتكەرى مىناداي تاسىلدەردىڭ بىرىمەن:
1) 30 مينۋت بويى قايناتۋ (كۇيدىرگى اۋرۋىنا قارسى ۆاكتسينالار - 2 ساعات);
2) قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا تىركەلگەن جانە رۇقسات ەتىلگەن دەزينفەكتسيالاۋ قۇرالىنا باتىرۋ ارقىلى زارارسىزداندىرادى جانە جويادى.
62. پايدالانىلعان ءبىر رەت قولدانىلاتىن شپريتستەر جانە ينەلەر جاراقاتتانۋدى جانە اۋرۋ جۇقتىرۋدى بولدىرماۋ ماقساتىندا بولشەكتەلمەيدى, ءپىشىنى وزگەرتىلمەيدى, ولاردى جۋ جانە دەزينفەكتسيالاۋعا جول بەرىلمەيدى, ولار جيناۋعا جانە كادەگە جاراتۋعا جاتادى.
63. پايدالانىلعاننان كەيىن ءبىر رەت قولدانىلاتىن شپريتستەر مەن ينەلەر تەسىلمەيتىن, سۋ وتپەيتىن قكك-نە دەرەۋ سالىنادى جانە بەلگىلەنگەن تارتىپپەن كادەگە جاراتىلادى.
64. ەگەر ميبپ پارتياسىنداعى 1 % امپۋلالار (قۇتىلار) قوسا بەرىلگەن نۇسقاۋلىقتىڭ تالاپتارىنا سايكەس كەلمەسە, وندا ميبپ-دىڭ بارلىق پارتياسى وسى سانيتاريالىق قاعيدالاردىڭ 61-تارماعىندا كورسەتىلگەن تاسىلمەن جويىلۋعا جاتادى.
«حالىققا پروفيلاكتيكالىق ەگۋدى جۇرگىزۋ بويىنشا سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق تالاپتار» سانيتاريالىق قاعيدالارىنا 1-قوسىمشا
نىسان
پروفيلاكتيكالىق ەگۋدى جۇرگىزۋگە ەرىكتى اقپاراتتاندىرىلعان
كەلىسىم نەمەسە باس تارتۋ
مەن, تومەندە قول قويۋشى
_____________________________________________________________________________
(كامەلەت جاسقا تولماعان بالانىڭ اتا-اناسىنىڭ (وزگە زاڭدى وكىلىنىڭ) ت.ا.ءا.)
وسى قۇجاتپەن دارىگەردىڭ مىنالار تۋرالى اقپارات بەرگەنىن راستايمىن:
1) پروفيلاكتيكالىق ەگۋدى جۇرگىزۋدىڭ قاجەتتىلىگى تۋرالى;
2) پروفيلاكتيكالىق ەگۋدى جۇرگىزەر الدىندا مىندەتتى مەديتسينالىق تەكسەرىپ-قاراۋدان ءوتۋ تۋرالى;
3) پروفيلاكتيكالىق ەگۋدى جۇرگىزگەننەن كەيىنگى ىقتيمال رەاكتسيالار مەن قولايسىز كورسەتىلىمدەر تۋرالى;
4) باس تارتۋدىڭ سالدارى تۋرالى;
5) كەز كەلگەن رەاكتسيا مەن يكقك كەزىندە مەديتسينالىق ۇيىمعا ۋاقتىلى جۇگىنۋ قاجەتتىلىگى تۋرالى.
بارلىق تۋىنداعان سۇراقتارعا تولىق جاۋاپ الدىم:_________________
(يا/جوق)
تولىق اقپارات الىپ:
پروفيلاكتيكالىق ەگۋدى جۇرگىزۋگە (-دەن) (مەن) كەلىسەمىن □/ باس تارتامىن □.
_____________________________________________________________________________
(پرەپارات اتاۋى)
_____________________________________________________________________________
(ەگىلەتىن ادامنىڭ ت.ا.ءا.)
ت.ا.ءا. ____________________________________________________________________________
كۇنى «____» _____________ 20___ جىل قولى ___________________________
«حالىققا پروفيلاكتيكالىق ەگۋدى جۇرگىزۋ بويىنشا سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق تالاپتار» سانيتاريالىق قاعيدالارىنا 2-قوسىمشا
نىسان
پروفيلاكتيكالىق ەگۋدى جۇرگىزۋ الدىندا ەگىلەتىن ادامعا نەمەسە ونىڭ اتا-اناسىنا نەمەسە كامەلەتكە تولماعانداردىڭ جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ازاماتتىق زاڭناماسىمەن بەلگىلەنگەن تارتىپتە ءىس-ارەكەتكە قابىلەتسىز دەپ تانىلعان ازاماتتاردىڭ زاڭدى وكىلدەرىنە ساۋال جۇرگىزۋ ءۇشىن مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىنە ارنالعان ساۋالناما
ساناتتار سۇراقتار ءيا / جوق
مىندەتتى سۇراقتار ەگىلەتىن ادامنىڭ (بالانىڭ) جالپى حال-احۋالى قانداي؟ ءجىتى اۋرۋى بار ما؟
قانداي دا ءبىر دارىگە, تاماق ونىمدەرىنە نەمەسە ۆاكتسينالارعا اللەرگياسى بار ما؟
بۇرىن قانداي دا ءبىر ۆاكتسينا سالىنعاندا قاتتى رەاكتسيا بولدى ما؟
مي مەن جۇيكە جۇيەسىنىڭ تىرىسۋى نەمەسە پاتولوگياسى بايقالدى ما؟
استما, وكپە, جۇرەك, بۇيرەك اۋرۋلارىنىڭ, مەتابوليكالىق اۋرلاردىڭ (ديابەت) بولۋى؟
ءتىرى ۆاكتسينالار ءۇشىن قوسىمشا ونكولوگيالىق اۋرۋلار بولدى ما؟
ايتۆ/جيتس, يممۋندىق جۇيە جاعىنان قانداي دا ءبىر پروبلەمالار بولدى ما؟
سوڭعى 3 ايدا كورتيزونمەن, پرەدنيزولونمەن جانە باسقا دا ستەرويدتەرمەن, ىسىككە قارسى پرەپاراتتارمەن ەمدەلدىڭىز بە, ساۋلەلىك تەراپيادان ءوتتىڭىز بە؟
سوڭعى 4 اپتادا يممۋنداۋ جۇرگىزىلدى مە؟
ەرەسەك-تەرگە ارنال-عان جۇكتىلىكتىڭ بولۋى نەمەسە كەلەسى اي ىشىندە جۇكتىلىكتىڭ بولۋ ىقتيمالدىعى؟
دارىگەردىڭ پىكىرىنشە قاجەتتى بولىپ تابىلاتىن قوسىمشا مالىمەتتەر
«حالىققا پروفيلاكتيكالىق ەگۋدى جۇرگىزۋ بويىنشا سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق تالاپتار» سانيتاريالىق قاعيدالارىنا 3-قوسىمشا
پروفيلاكتيكالىق ەگۋدى جۇرگىزۋگە قارسى كورسەتىلىمدەر
1. ۆاكتسينالاردىڭ بارلىق تۇرلەرىنە جالپى تۇراقتى قارسى كورسەتىلىمدەر:
1) وسى ۆاكتسينانى بۇرىن سالعاننان كەيىن 48 ساعات ىشىندە پايدا بولاتىن قاتتى رەاكتسيا (دەنە قىزۋىنىڭ تسەلسي بويىنشا 40 گرادۋسقا جانە ودان دا جوعارى كوتەرىلۋى, ادەتتەگىدەن وزگەشە, ۇزاق, ءۇش جانە ودان دا كوپ ساعات قاتتى جىلاۋ سيندرومى, فەبريلدى نەمەسە افەبريلدى تىرىسۋلار, گيپوتونيكالىق-گيپورەاكتيۆتى سيندروم);
2) وسى ۆاكتسينانى بۇرىن سالعاندا بولاتىن اسقىنۋلار – تەز بولاتىن اللەرگيالىق رەاكتسيالار, سونىڭ ىشىندە ەگۋدەن كەيىن 24 ساعات ىشىندە پايدا بولاتىن انافيلاكتيكالىق شوك, ۆاكتسينا سالعاننان كەيىن جەتى كۇن ىشىندە پايدا بولاتىن ەنتسەفاليت نەمەسە ەنتسەفالوپاتيا.
2. ءتىرى ۆاكتسينالاردى پايدالانۋعا تۇراقتى قارسى كورسەتىلىمدەر:
1) ايتۆ-ينفەكتسياسىن قوسا العانداعى تۇراقتى يممۋن تاپشىلىق جاعدايى;
2) قاتەرلى قان اۋرۋلارىن قوسا العانداعى قاتەرلى ىسىك;
3) جۇكتىلىك.
3. جالپى ۆاكتسينالاردىڭ بارلىق تۇرلەرىنە ۋاقىتشا قارسى كورسەتىلىمدەر:
1) ورتالىق جۇيكە جۇيەسىنىڭ ءجىتى اۋرۋلارى (مەنينگيت, ەنتسەفاليت, مەنينگوەنتسەفاليت) – ۆاكتسيناتسيالاۋ ساۋىققان كۇننەن ءبىر جىلعا دەيىنگى مەرزىمگە قالدىرىلادى;
2) ءجىتى گلومەرۋلونەفريت – ۆاكتسيناتسيالاۋ ساۋىققان سوڭ 6 ايعا دەيىن كەيىنگە قالدىرىلادى; نەفروتيالىق سيندروم – ۆاكتسيناتسيالاۋ كورتيكوستەرويدتەرمەن ەمدەلۋ اياقتالعانعا دەيىن كەيىنگە قالدىرىلادى;
3) تەمپەراتۋراعا بايلانىسسىز اۋىرلىعى ورتا جانە اۋىر دارەجەدەگى ءجىتى ينفەكتسيالىق جانە ينفەكتسيالىق ەمەس اۋرۋلار - ۆاكتسيناتسيالاۋ ساۋىققاننان كەيىن 2-4 اپتادان سوڭ رۇقسات ەتىلەدى;
4) ءارتۇرلى پاتولوگيا كەزىندە ستەرويدتەردى, سونداي-اق يممۋنوسۋپرەسسيۆتى قاسيەتتەرگە يە باسقا دا پرەپاراتتاردى قولدانۋ;
5) بىرتىندەپ ۇلعاياتىن سوزىلمالى اۋرۋلارمەن اۋىراتىن ناۋقاستار ۆاكتسيناتسيالاۋعا جاتقىزىلمايدى; اسقىناتىن سوزىلمالى اۋرۋلارمەن اۋىراتىن ناۋقاستار رەميسسيا كەزەڭىندە ەگىلەدى.
4. ۆاكتسينالاردىڭ مىناداي جەكەلەگەن تۇرلەرىنە قوسىمشا قارسى كورسەتىلىمدەر:
1) تۋبەركۋلەزگە قارسى ۆاكتسيناعا (بتسج):
شالا تۋعاندىق ء(سابي دەنەسىنىڭ سالماعى 2000 گراممنان كەم نەمەسە 33 اپتادان كەم گەستاتسيالىق جاس);
العاشقى تۋىسقاندىق دارەجەدەگى ادامداردا انىقتالعان بتسج گەنەراليزاتسيالانعان ينفەكتسياسى (تۇقىم قۋالاعان يممۋن تاپشىلىعىنىڭ ىقتيمالدىعى);
بتسج ۆاكتسيناسىن بۇرىن سالعاننان كەيىن پايدا بولاتىن ۆاكتسينادان كەيىنگى كەزەڭنىڭ اسقىنىپ ءوتۋى;
ورتالىق جۇيكە جۇيەسىنىڭ (بۇدان ءارى – وجج) زاقىمدانۋى –اۋىرلىعى ورتا جانە اۋىر دارەجەلى نەۆرولوگيالىق سيمپتومدى تۋا بىتكەن جاراقات;
جاڭا تۋعان سابيلەردىڭ گەموليتيالىق اۋرۋى (اۋىرلىعى ورتا جانە اۋىر تۇرلەرى);
قىناپ ىشىلىك ينفەكتسيالار, جاڭا تۋعان نارەستەلەردەگى سەپسيس;
تۋبەركۋلەزدىڭ ميكوباكتەريالارىن جۇقتىرۋ, انامنەزىندە تۋبەركۋلەزدىڭ بولۋى;
وڭ نەمەسە كۇماندى مانتۋ رەاكتسياسى.
2) اۋىز ارقىلى ىشەتىن ءتىرى پوليوميەليت ۆاكتسيناسىنا (بۇدان ءارى - اپۆ):
يممۋنداۋدان كەيىن 30 كۇن ىشىندە اپۆ بۇرىنعى دوزاسىن سالعاندا ءپاراليچتىڭ نەمەسە شالا سالدانۋدىڭ پايدا بولۋى;
يممۋن تاپشىلىعى بار ادامدارمەن تۇرمىستىق جاناسۋ.
وسى جاعدايلاردا ۆاكتسيناتسيالاۋ بەلسەندىلىگى جويىلعان پوليوميەليتتى ۆاكتسينامەن (بۇدان ءارى - بپۆ) جۇرگىزىلۋى مۇمكىن.
3) بپۆ-گە:
ۆاكتسينالاردى وندىرۋدە پايدالانىلاتىن نەوميتسينگە نەمەسە سترەپتوميتسينگە شۇعىل اللەرگيالىق رەاكتسيالار.
4) جاسۋشاسىز كوكجوتەل كومپونەنتىمەن كوكجوتەلگە, ديفتەرياعا جانە سىرەسپەگە قارسى ادسوربتسيالانعان ۆاكتسيناعا (بۇدان ءارى - ابكدس) جانە قۇرامىندا ابكدس بار (بۇدان ءارى – قۇرامىندا ابكدس- ۆاكتسينا بار) قۇرامداستىرىلعان ۆاكتسينالارعا:
بىرتىندەپ ۇلعاياتىن ورتالىق جۇيكە جۇيەسى اۋرۋلارى: باقىلانبايتىن ۇستاما (ەپيلەپسيا), ۆاكتسيناتسيالاۋدان كەيىن جەتى كۇن ىشىندە پايدا بولاتىن بىرتىندەپ ۇلعاياتىن ەنتسەفالوپاتيا, سونداي-اق سىرتارتقىداعى افەبريلدى تىرىسۋلار;
ۆاكتسينا وندىرۋدە قولدانىلاتىن ۆاكتسينا ينگرەديەنتىنە راستالعان جۇيەلى رەاكتسيا (گليۋتارالدەگيد, نەوميتسين, سترەپتوميتسين, پوليميكسين ۆ);
5) قۇرامىندا سىرەسپە اناتوكسينى بار ۆاكتسيناعا (ادس-م, اس):
قۇرامىندا سىرەسپە اناتوكسينى بار ۆاكتسينانى بۇرىن سالعاننان كەيىن التى اپتا ىشىندە پايدا بولاتىن گيەن-باررە سيندرومى.
6) قۇرامىندا اتتەنۋيرلەنگەن ءتىرى ۆيرۋستار بار ۆاكتسينالارعا:
تاۋىق جۇمىرتقاسىنىڭ اقۋىزىنا انافيلاكتيكالىق رەاكتسيالار (ەگەر ۆاكتسينا ۆيرۋستارى تاۋىق ەمبريوندارىندا وسىرىلەتىن بولسا), ۆاكتسينا وندىرۋدە قولدانىلاتىن امينوگليكوزيدتەر, نەوميتسين جانە باسقا دا انتيبيوتيكتەر.
7) تۇماۋعا قارسى تاۋىق ەمبريوندارىنان الىنعان ۆاكتسيناعا:
تاۋىق جۇمىرتقاسىنىڭ اقۋىزىنا اللەرگيالىق رەاكتسيالار, شتاممداردى وسىرۋگە ارنالعان ورتا كومپونەنتتەرى (اقۋىزدار, انتيبيوتيكتەر جانە باسقا دا زاتتار).
8) ۆيرۋستى ۆ گەپاتيتىنە (بۇدان ءارى - ۆۆگ) جانە قۇرامىندا رەكومبينانتتى جەكەلەگەن يممۋنوگەندەر بار باسقا دا رەكومبينانتتى نەمەسە كەشەندى ۆاكتسينالارعا قارسى ۆاكتسيناعا:
اشىتقى ءتارىزدى ساڭىراۋقۇلاق كومپونەنتتەرىنە, باكتەريالارعا نەمەسە ۆاكتسينالار وندىرۋدە قولدانىلاتىن باسقا دا جاسۋشالارعا تەز بولاتىن اللەرگيالىق رەاكتسيالار.
«حالىققا پروفيلاكتيكالىق ەگۋدى جۇرگىزۋ بويىنشا سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق تالاپتار» سانيتاريالىق قاعيدالارىنا 4-قوسىمشا
ادامنىڭ يممۋن تاپشىلىعى ۆيرۋسىمەن (بۇدان ءارى – ايتۆ ينفەكتسياسى) ءومىر سۇرەتىن ادامداردى پروفيلاكتيكالىق ەگۋدى ۇيىمداستىرۋ جانە جۇرگىزۋ
1. ايتۆ ينفەكتسياسىمەن ءومىر سۇرەتىن ادامدارعا (بۇدان ءارى - ءاوسا) پروفيلاكتيكالىق ەگۋ جۇرگىزۋدى ۇيىمداستىرۋدىڭ نەگىزگى قاعيداتتارى:
1) ايتۆ ينفەكتسياسى دياگنوزى بار ادامدارعا جانە ايتۆ ينفەكتسياسىن جۇقتىرعان انالاردان تۋعان بالالارعا جۇرگىزىلەتىن پروفيلاكتيكالىق ەگۋلەر جيتس-ءتىڭ الدىن الۋ جانە وعان قارسى كۇرەس جونىندەگى ورتالىقتىڭ (بۇدان ءارى – جيتس ورتالىعى) دارىگەرىمەن كەڭەسۋدەن كەيىن عانا وتكىزىلەدى;
2) ءولى جانە قۇرامىندا ءتىرى باكتەريالار نەمەسە ۆيرۋستار بولمايتىن بەلسەندىلىگى جويىلعان باسقا دا ۆاكتسينالار يممۋندىق جۇيەسى بۇزىلعان ادامدار ءۇشىن قاۋىپ تۋدىرمايدى جانە ساۋ ادامدارعا ارنالعان پرينتسيپتەردە قولدانىلادى;
3) اتتەنۋيرلەنگەن ۆيرۋستار بار ۆاكتسينالار, سونداي-اق باسقا دا ءتىرى ۆاكتسينالار ايتۆ ينفەكتسياسىنىڭ كلينيكالىق بەلگىلەرى بار ناۋقاستاردى قوسقاندا اۋىرلىعى ورتا جانە اۋىر يممۋنوسۋپرەسسيا بايقالاتىن ايتۆ جۇقتىرعاندارعا قارسى كورسەتىلگەن;
4) يممۋنوسۋپرەسسيا بەلگىلەرى بايقالمايتىن نەمەسە از بايقالاتىن ءاوسا-دى ءتىرى ۆاكتسينالارمەن ۆاكتسيناتسيالاۋ ايتۆ-ىن جۇقتىرماعاندارعا سياقتى جۇرگىزىلەدى.
2. ءاوسا-دى تۋبەركۋلەزگە قارسى ۆاكتسيناتسيالاۋ:
1) ايتۆ ينفەكتسياسىن جۇقتىرعان انالاردان تۋعان سابيلەرگە ايتۆ ينفەكتسياسىنىڭ كلينيكالىق بەلگىلەرى جانە وسى ۆاكتسينانى ەنگىزۋگە باسقا دا قارسى كورسەتىلىمدەر بولماعان جاعدايدا ەكپە جاسالادى; بوساندىرۋ بولىمشەلەرىندە بەلگىلەنگەن مەرزىمدە ەكپە الماعان سابيلەرگە الدىن الا مانتۋ سىناماسى جاسالماي, ەكى اي ىشىندە ەگۋ جۇرگىزىلەدى; ەكى اي وتكەننەن كەيىن گەنەراليزاتسيالانعان بتسج-ينفەكتسياسىنىڭ دامۋ تاۋەكەلى سەبەبىنەن بتسج-نى ەنگىزۋگە بولمايدى.
2) ۆاكتسينادان كەيىنگى بەلگىلەر دامىماعان بالالارعا ايتۆ-نى جۇقتىرعاندىعى تۋرالى سوڭعى قورىتىندى شىققانعا دەيىن بتسج ۆاكتسيناتسيالاۋى قايتادان جۇرگىزىلەدى;
3) ايتۆ ينفەكتسياسىن جۇقتىرعان انالاردان تۋعان, بىراق ايتۆ-نى جۇقتىرماعان بالاعا مانتۋ سىناماسى تەرىس ناتيجە كورسەتكەن جاعدايدا بتسج ۆاكتسيناتسيالاۋىن بەلگىلەنگەن مەرزىمدە قايتادان جۇرگىزۋگە بولادى.
3. ءاوسا-دى قىزىلشاعا, قىزامىققا جانە ەپيدەميالىق پاروتيتكە قارسى ۆاكتسيناتسيالاۋ:
قىزىلشانىڭ تارالۋ قاۋپى كەزىندە 6-11 اي ارالىعىنداعى بالالارعا قىزىلشاعا قارسى ءبىر رەت ەكپە جاساۋعا بولادى. سودان كەيىن 12-15 ايلارىندا قىزىلشاعا قارسى جوسپارلى يممۋنداۋ جۇرگىزىلەدى (ۆاكتسينالاردى ەنگىزۋ اراسىنداعى ارالىق 1 ايدى قۇرايدى).
4. ءاوسا-دى پوليوميەليتكە قارسى ۆاكتسيناتسيالاۋ:
يممۋنيتەت تاپشىلىعىنىڭ دەڭگەيىنە قاراماستان, ءاوسا-عا, ولاردىڭ وتباسى مۇشەلەرىنە جانە جاقىن قارىم-قاتىناستاعى ادامدارعا اپۆ-نى ەنگىزۋگە بولمايدى.
5. ءاوسا-دى ءىش سۇزەگىنە قارسى ۆاكتسيناتسيالاۋ:
يممۋنيتەت تاپشىلىعىنىڭ ايقىن كورىنۋىنە قاراماستان, ءاوسا-عا ءىش سۇزەگىنىڭ ءتىرى ۆاكتسيناسىن تاعايىنداۋعا بولمايدى.
6. ءاوسا-دى سارى قىزباعا قارسى ۆاكتسيناتسيالاۋ:
ۆاكتسيناتسيالاۋدان تيگەن پايدا تاۋەكەلدەن اسقان جاعدايدا كلينيكالىق ساتىعا جانە يممۋنيتەت تاپشىلىعىنا بايلانىسسىز جۇرگىزىلەدى.
7. ءاوسا-دى ۆاكتسينالارمەن, ادسوربتسيالانعان جانە قۇرامداستىرىلعان ء(ولى) ۆاكتسينالارمەن يممۋنداۋ:
1) كلينيكالىق ساتىسىنا جانە يممۋندىق مارتەبەسىنە قاراماستان, قۇرامىندا ابكدس بار ۆاكتسينالارمەن بەلگىلەنگەن مەرزىمدە جانە ۇسىنىلاتىن دوزالاردا ەگىلەدى;
2) بەس جاسقا دەيىنگى بالالاردى ۆ ءتۇرىنىڭ گەموفيلدى ينفەكتسياسىنا (بۇدان ءارى - حيب) قارسى كومپونەنتى بار قۇرامداستىرىلعان ۆاكتسينامەن يممۋنداۋ تۋرالى شەشىمدى حيب-ينفەكتسياسىنىڭ تاۋەكەلىن جانە يممۋنداۋ ارتىقشىلىعىن باعالاعاننان كەيىن دارىگەر قابىلدايدى.
3) «ا» ۆيرۋستى گەپاتيتىنە قارسى ۆاكتسيناتسيالاۋ ايتۆ-ينفەكتسياسىنىڭ جانە يممۋنيتەت تاپشىلىعىنىڭ بولۋىنا قاراماستان «ا» ۆيرۋستى گەپاتيتىن جۇقتىرۋ تاۋەكەلى جوعارى ادامدار ءۇشىن ۇسىنىلادى;
4) ۆۆگ-عا قارسى ۆاكتسيناتسيالاۋ ۆۆگ-نىڭ سەرولوگيالىق ماركەرلەرى بولمايتىن ءاوسا ءۇشىن ۇسىنىلادى. ۆاكتسيناتسيالاۋ سحەماسىن CD4 ليمفوتسيتتەردىڭ بولۋىنا سايكەس قولدانادى:
ەگەر سD4 ليمفوتسيتتەرىنىڭ سانى ءبىر ميكروليترگە (بۇدان ءارى – مكل) 500-دەن جوعارى بولسا, ۆاكتسيناتسيالاۋدى ستاندارتتى دوزامەن – ەرەسەكتەر ءۇشىن 20 ميكروگراممەن (بۇدان ءارى - مكگ), بالالار ءۇشىن 10 مكگ-مەن جۇرگىزەدى; ۆاكتسينانى 0,1 جانە 6 اي مەرزىمدەردە ەنگىزەدى;
ەگەر سD4 ليمفوتسيتتەرىنىڭ سانى ءبىر مكل 200-500 بولسا, ۆاكتسيناتسيالاۋدى قارقىندى سحەما (20 مكگ) بويىنشا 0, 1, 2 جانە 12 اي مەرزىمدەردە جۇرگىزەدى;
ءبىرىنشى ۆاكتسيناتسيالاۋ كۋرسىنا جاۋاپ بەرمەگەن ادامدارعا ۆاكتسينانىڭ قوسىمشا دوزالارىن ەنگىزەدى نەمەسە 40 مكگ دوزانى قولدانا وتىرىپ, تولىق ۆاكتسيناتسيالاۋ كۋرسىن وتكىزەدى;
ەگەر سD4 ليمفوتسيتتەرىنىڭ سانى ءبىر مكل-دە 200-گە دەيىن بولسا جانە ءاوسا-لار انتيرەتروۆيرۋستى تەراپيا (بۇدان ءارى - ارت) قابىلداماسا, الدىمەن ارت وتكىزەدى. ۆاكتسيناتسيالاۋدى سD4 ليمفوتسيتتەرىنىڭ سانى ءبىر مكل-دە 200-دەن جوعارى بولعانعا دەيىن قالدىرادى.
5) تۇماۋعا قارسى بەلسەندىلىگى جويىلعان ۆاكتسينالارمەن ۆاكتسيناتسيالاۋدى ەپيدەميالىق ماۋسىم باستالعانعا دەيىن جۇرگىزەدى;
6) مەنينگوكوكك ي
• 27 قازان, 2016
قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق ەكونوميكاسى مينيسترلىگىنىڭ بۇيرىعى №190
سوڭعى جاڭالىقتار
باتىس قازاقستاندا جول وندەۋگە بولىنگەن 56,5 ملن تەڭگە جىمقىرىلعان
قوعام • بۇگىن, 14:00
ەو اقش-تىڭ تاريف ساياساتىن قابىل المايتىنىن مالىمدەدى
الەم • بۇگىن, 13:48
قازاقستاندا ەڭ ءىرى دەرەكتەر ورتالىعى قۇرىلادى
ۇكىمەت • بۇگىن, 13:34
مەملەكەت باسشىسى Power International Holding باسشىلىعىمەن كەزدەسۋ وتكىزدى
پرەزيدەنت • بۇگىن, 13:13
«ستراندجا كۋبوگى»: بۇگىن 7 بوكسشىمىز شارشى الاڭعا شىعادى
بوكس • بۇگىن, 13:11
1414-تەن SMS كەلسە, ساق بولىڭىز: ازاماتتاردى الداۋدىڭ جاڭا سحەماسى بەلگىلى بولدى
قوعام • بۇگىن, 13:00
قازاقستان سىرتقى ساۋدادا رەكوردتىق تاۋار اينالىمى كورسەتكىشىنە جەتتى
قازاقستان • بۇگىن, 12:54
استانادان ءبىر تۇندە 53 مىڭ تەكشە مەتر قار مەن مۇز شىعارىلدى
ەلوردا • بۇگىن, 12:46
سپورت جانە ونەر مايتالماندارى رەفەرەندۋمدى قولداۋعا شاقىردى
اتا زاڭ • بۇگىن, 12:37
نادەجدا پارەتسكايا داۋى: ءبىزدىڭ تورەشى شايدوروۆ پەن سامودەلكينانىڭ ونەرىن ادەيى تومەن باعالادى ما؟
قىسقى سپورت • بۇگىن, 12:22
11,4 ملرد تەڭگە زالال: «پروبلەمالىق كرەديتتەر قورىنىڭ» بۇرىنعى توراعاسى ۇستالدى
زاڭ مەن ءتارتىپ • بۇگىن, 12:13
كەلەس اۋدانىنا «ديپلوممەن اۋىلعا» باعدارلاماسىمەن 120 مامان كەلدى
ايماقتار • بۇگىن, 12:04
سوتتالعاندارعا سمارتفون ۇستاۋعا رۇقسات بەرىلە مە؟
قوعام • بۇگىن, 11:55
بۇگىن رەسپۋبليكا بويىنشا سيرەنالار ىسكە قوسىلادى
توتەنشە جاعداي • بۇگىن, 11:44
15 تاۋلىككە دەيىن: قازاقستاندا دارىلەردى تىركەۋ مەرزىمى قىسقارتىلۋى مۇمكىن
مەديتسينا • بۇگىن, 11:38
